کرفتو (Karaftou) نام یکی از غارهای مهم ایران است که در استان کردستان قرار دارد. این غار در دل صخره های مرتفع، در 74 کیلومتری شرق سقز واقع شده است که از دیدگاه های مختلف از جمله زمین شناسی، باستان شناسی و بویژه ژئوتوریسم بسیار مهم، قابل توجه و بی نظیر می باشد. غار کرفتو از دو بخش طبیعی و دست ساز (آثار معماری صخره ای) تشکیل شده است و اکنون شامل چهار طبقه مجزا می باشد. این غار در سینه یک رشته کوه آهکی و در شمال دره ای عمیق قرار گرفته که آثار متعددی از پناگاه ها، دخمه ها و حفره هایی نیز در کنار دهانه غار اصلی دیده می شوند. این غار در طول دوران مختلف با تغییراتی جزئی و کلی محل امنی برای زندگی انسان ها بوده است. نهشته های آهکی ضخیم لایه که غار کرفتو در میان آن ها تشکیل شده متعلق به دوره الیگومیوسن بوده و از لحاظ چینه شناسی معادل سازند قم در نظر گرفته می شوند. این غار با طول حدود 750 متر از لحاظ بافت ساختمانی بی نظیر است به گونه ای که ارتفاع دهانه ورودی آن از سر تپه به بیش از 25 متر می رسد که در گذشته راهی بس دشوار و مشکل برای ورود به درون آن بوده است. با توجه به مطالعات باستان شناسی، احتمالا از اواخر هزاره پنجم پ.م. تا هزاره چهارم پ.م. این غار مورد استفاده قرار گرفته و از دوره سلوکی به بعد، یعنی در دوره های اشکانی، ساسانی و اسلامی نیز از آن برای سکونت استفاده شده است. لازم به ذکر است که این غار بسیار زیبا و پر رمز و راز، ثبت آثار ملی (به شماره ثبت 330) گردیده است.

مدفن مناسب باید با به کارگیری روش های اصولی مانع از نفوذ شیرابه و آلودگی خاک و آب های زیرزمینی شود. در این تحقیقات تاثیر آهک و بنتونیت بر نفوذ پذیری دو نوع خاک ماسه ای و رسی بررسی شده است. مصالح افزودنی بین صفر تا حداکثر 9 درصد وزن خشک خاک متغیر بوده است. نتایج نشان داده که به کارگیری بنتونیت باعث کاهش نفوذپذیری ماسه شده است. در صورتی که آهک کارآیی در کاهش این خصوصیت نداشته است. در نمونه رسی، آهک مصالح موثرتری نسبت به بنتونیت در کاهش نفوذ پذیری بوده و افزودن توام بنتونیت و آهک، هر چند در کاهش نفوذپذیری موثر عمل کرده، اما در درصد های مشخص کارآیی لازم را نسبت به آهک به تنهایی نشان نداده است. برای کاهش نفوذپذیری ماسه به کمتر از  10-7 cm/sمقدار بهینه بنتونیت 5/8 درصد و برای خاک رس مقادیر بهینه آهک و بنتونیت به ترتیب 7/1 و 7/2 درصد تعیین شده است.

نهشته های سازند روته (پرمین بالایی) در شمال شاهرود (دره قطارزرشک) به ستبرای 34.187 متر است. این سازند با ناپیوستگی هم شیب در روی سازند دورود (پرمین پایینی) و به دلیل افق ضخیم لاتریتی، در زیر سازند الیکا (تریاس) جای دارد. در این برش، سازند روته در برگیرنده سنگ آهک با بین لایه هایی از آهک شیلی در پایین، سنگ آهک پرفسیل همراه با آهک مارنی در میانه و تناوبی از آهکهای آنکوئیدی ضخیم لایه به همراه آهکهای مارنی در بالا است. بررسی های صحرایی و میکروسکوپی سازند روته منجر به شناسایی یک مجموعه رخساره ای کاملا کربناته شده است .این گروه رخساره ای کربناته از 22 رخساره در 4 گروه رخساره ای وابسته به محیط های پهنه جزرومدی، تالاب، سد و دریای باز ساخته شده است.در برش مطالعه شده گروه رخساره ای کربناته در پلاتفرم نوع رمپ هموکلینال پدید آمده است.

توالی های کربناته سازند مبارک، به سن می سی سی پی ان، واقع در البرز مرکزی و شرقی در دو برش تویه رودبار و کوه سیاهه، دارای مجموعه متنوعی از آثار فسیلی هستند. در این تحقیق سیکل های مختلف واحد های سنگی سازند مبارک با بکارگیری روش مارکوف و مشاهدات صحرایی بررسی شده و براساس ارائه یک توالی ایده ال، محیط رسوبی آن تفسیر شده است. برای انجام این کار، رسوبات این سازند به 5 مجموعه رخساره ای تناوب سنگ آهک های آرژیلی و شیل های تیره رنگ دارای ایکنوفاسیس زئوفیکوس، سنگ آهک های نازک تا متوسط لایه دارای ایکنوفاسیس کروزیانا، سنگ آهک های دارای ایکنوفاسیس اسکولایتوس، سنگ آهکهای متوسط تا ضخیم لایه دارای مخلوط ایکنوفاسیس کروزیانا و اسکولایتوس و تناوب سنگ آهک و شیل بدون تریس فسیل تقسیم شده است. آنالیز زنجیره مارکوف نشان می دهد که رسوبات سازند مبارک از سیکل های ضخیم شونده به سمت بالا تشکیل شده اند. یک سیکل کامل از قاعده به سمت بالا شامل تناوب سنگ اهک و شیل بدون تریس فسیل، سنگ آهک های آرژیلی و شیل های تیره رنگ دارای ایکنوفاسیس زئوفیکوس، کربناتهای نازک تا متوسط لایه دارای ایکنوفاسیس کروزیانا، کربناتهای دارای ایکنوفاسیس اسکولایتوس، کربناتهای متوسط تا ضخیم لایه دارای مخلوط ایکنوفاسیس کروزیانا و اسکولایتوس است. گسترش سیکلهای رسوبی دارای ایکنوفاسیس ها اساساً بوسیله عوامل محیطی از جمله نوع رسوب، مواد غذایی در دسترس، میزان اکسیژن و سطح انرژی کنترل می شود. در این سازند، 4 ایکنوفاسیس شناسایی شده که شامل ایکنوفاسیس کروزیانا، اسکولایتوس، زئوفیکوس و مخلوط کروزیانا-اسکولایتوس است.

هندسه متفاوت بستر رسوبی، بیوزون ها و رخساره های کربناته متعدد را سبب می شود. سازند آسماری، در بازه زمانی الیگو-میوسن در حوضه فورلند نهشته شده است. در این تحقیق، زیست چینه نگاری و ریز رخساره های سازند آسماری در یال شمال غربی تاقدیس نودان (شمال کازرون)، مورد بررسی قرار گرفته است. سازند آسماری در این برش دارای ستبرای 302 متر می باشد و مرزهای بالا و پایین آن پوشیده است. بر اساس مطالعات صحرایی و خصوصیات لایه ها، 4 واحد سنگی (واحد1: آهک های نازک و متوسط لایه، واحد 2: آهک های ضخیم لایه و ماسیو با میان لایه های نازک و گاها متوسط، واحد 3: تناوبی از آهک های ضخیم، متوسط و نازک لایه نودولار، واحد 4: آهک های نازک لایه نودولار) تشخیص داده شد. بر اساس مطالعات میکروسکوپی، 20 جنس و 19 گونه تشخیص داده شد و دو بیوزون، در ارتباط با زمان الیگوسن معرفی گردید. بر اساس نوع بافت و فون های تشکیل دهنده در برش مورد مطالعه، 9 ریز رخساره در دو محیط لاگونی و دریای باز شناسایی شد. همچنین در این تحقیق، 11 برش از سازند آسماری در نواحی فارس، ایذه و زاگرس مرتفع از دیدگاه تطابق بیوزونی مورد مقایسه قرار گرفته اند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.